Jak napisać przemówienie na egzaminie ósmoklasisty? Kompletny poradnik z przykładem
Przemówienie to jedna z form wypowiedzi argumentacyjnej, która obok rozprawki i listu otwartego może pojawić się na egzaminie ósmoklasisty . Choć brzmi poważnie, w rzeczywistości opiera się na prostym schemacie, który łatwo opanować. Celem przemówienia jest nie tylko przedstawienie stanowiska, ale przede wszystkim przekonanie słuchaczy do swoich racji .
Budowa Przemówienia
Dobre przemówienie składa się z czterech zasadniczych części, przypominających strukturę rozprawki, ale wzbogaconych o elementy zwrotu do odbiorcy .
- Zwrot do adresata (Nagłówek): Musi być dopasowany do odbiorcy i sytuacji. Może być bardzo oficjalny („Szanowni Państwo”) lub nieco luźniejszy („Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy”) .
- Uwaga na interpunkcję: Jeśli użyjesz wykrzyknika („Drodzy Uczniowie!”), treść zaczynasz od dużej litery. Jeśli postawisz przecinek („Szanowni Państwo,”), treść zaczynasz od małej litery .
- Wstęp (Teza i Cel): Określ, po co stoisz przed słuchaczami i jakiego stanowiska będziesz bronić. Warto zacząć od czegoś intrygującego, by przykuć uwagę – np. szokującego (ale kulturalnego) stwierdzenia .
- Rozwinięcie (Argumentacja): To dwa akapity, w których przedstawiasz argumenty poparte przykładami. Przynajmniej jeden z nich musi odwoływać się do lektury obowiązkowej . Drugi może bazować na innej książce lub przykładach z życia .
- Zakończenie: Podsumowanie argumentów, ponowne potwierdzenie tezy i ewentualne podziękowanie słuchaczom za uwagę.
Przykład w Praktyce: „Błądzenie jest rzeczą ludzką”
Załóżmy, że temat brzmi: „Przekonaj rówieśników, że błądzenie jest rzeczą ludzką i można wyciągnąć z niego naukę” .
- Wstęp: Zamiast nudnego „Będę mówić o błędach”, zacznij dynamicznie: „Koleżanki i Koledzy! Stoję przed wami, by ogłosić dobrą nowinę: Jesteście niedoskonali! I to jest genialna wiadomość” . Następnie wyjaśnij cel: „Chcę Was przekonać, że każdy ma prawo do błędów, bo to one nas uczą”.
- Argument 1 (Lektura): Odwołaj się do Jacka Soplicy z „Pana Tadeusza”. Możesz napisać: „Gdyby Jacek Soplica nie popełnił swojego wielkiego, krwawego błędu pod zamkiem Horeszków, nigdy nie stalibyśmy się świadkami jednej z najpiękniejszych przemian w literaturze” . Porażka stała się dla niego motorem do odkupienia win i działania dla dobra ojczyzny.
Pamiętaj: Przemówienie to gra na emocjach i logicznych argumentach. Używaj zwrotów bezpośrednich („Wyobraźcie sobie”, „Zgódźcie się ze mną”), aby utrzymać kontakt z „publicznością”.
